Fuqia e Mujit
Një natë në bjeshkë, dy djepe misterioze dhe një takim me Zanat e Malit që do ta ndryshonte Mujin përgjithmonë.
Kur Muji ishte ende djalë i ri, i ati e dërgoi të punonte te një zotëri. Puna e tij ishte të ruante lopët dhe t’i çonte çdo ditë nëpër bjeshkë.
Muji kalonte ditët mes maleve. I njihte burimet e freskëta, hijet ku pushonin bagëtitë dhe shtigjet që kalonin përmes bjeshkëve.
Por një mbrëmje, lopët i humbën.
Muji kërkoi gjatë, por nuk mundi t’i gjente. Dielli kishte perënduar dhe nata po mbulonte malin.
I lodhur, u ul pranë një shkëmbi për të pushuar.
Papritur, në qetësinë e natës dëgjoi një zë.
Ishin të qara fëmijësh.
Muji u ngrit dhe ndoqi zërin.
Pranë tij ndodheshin dy djepe me dy foshnja.
Fëmijët qanin pa pushim. Mujit i erdhi keq për ta.
U afrua, filloi t’i përkundte dhe u foli butë derisa, më në fund, të dy ranë në gjumë.
Pak më vonë, në errësirën e bjeshkës, Muji pa diçka që afrohej.
Zanat iu afruan Mujit dhe e pyetën se kush ishte dhe çfarë bënte vetëm në mal.
— Jam bari lopësh, — u tha Muji.
— Sot lopët më humbën dhe nata më zuri këtu.
— Pastaj dëgjova fëmijët duke qarë dhe nuk munda t’i lija vetëm.
Zanat panë drejt djepeve.
Fëmijët ishin të tyre.
Ato u gëzuan që Muji ishte kujdesur për ta dhe vendosën ta shpërblenin.
Muji mendoi për barinjtë e tjerë, të cilët e ngacmonin shpesh.
— Dua forcë.
— Dua të jem më i fortë se ata.
Zanat vendosën t’i jepnin Mujit nga qumështi i tyre.
Muji piu.
Pastaj Zanat e çuan pranë një shkëmbi shumë të madh.
— Provoje ta ngresh.
Muji e kapi shkëmbin me të dyja duart dhe përdori gjithë fuqinë.
Zanat panë njëra-tjetrën.
— Duhet t’i japim edhe pak.
Muji piu përsëri nga qumështi i Zanave.
Muji u kthye te shkëmbi.
Kësaj here e ngriti deri pranë brezit.
Por Zanat ende nuk ishin të kënaqura.
I dhanë Mujit edhe një herë nga qumështi i tyre.
Muji u kthye përpara shkëmbit.
Dhe këtë herë…
Në këngën e vjetër thuhet se shkëmbi peshonte një mijë okë e më tepër, një mënyrë epike për të treguar fuqinë e jashtëzakonshme që kishte marrë Muji.
Ato vendosën se mjaftonte.
— Nëse të japim edhe më shumë fuqi, mund të përmbysësh gjithçka.
Pastaj Zanat i kërkuan Mujit që të bëhej vëllam me to.
Muji pranoi.
— Kur të jem në vështirësi, më ndihmoni.
Dhe kështu, Muji dhe Zanat lidhën besën e tyre.
Kur erdhi mëngjesi, Muji vazhdoi kërkimin. Më në fund i gjeti lopët dhe u nis për t’u kthyer.
Në Fushën e Jutbinës pa edhe barinjtë e tjerë, ata që më parë e ngacmonin dhe mendonin se mund ta mundnin lehtë.
Tani kishte fuqinë që i kishin dhënë Zanat.
Kur barinjtë panë sa i fortë ishte bërë, mbetën të habitur.
Pas kësaj, Muji u largua nga shërbimi i zotërisë dhe u kthye në shtëpi.
Me kalimin e kohës, ai do të bëhej një nga kreshnikët më të fuqishëm të këngëve shqiptare.
